هوش مصنوعی (AI) یک فناوری بلامنازع با پتانسیل بالا برای ایجاد تحولات مثبت اقتصادی و اجتماعی است. برای تحقق این امر، مصرف کنندگان و کسب و کارها باید به این فناوری اعتماد کنند. به همین دلیل است که برگزاری کنفرانسهایی مانندAI with Trust کمیسیون بین المللی الکتروتکنیک(IEC) حائز اهمیت است.
حوزه هوش مصنوعی به سرعت در حال رشد است و بسیاری از سازمانهای جدید با هوش مصنوعی کار میکنند یا درحال افزایش استفاده ی خود از این فناوری هستند. این سازمان ها باید تدبیری برای ایجاد اعتماد نسبت به هوش مصنوعی بیندیشند.
دولت بریتانیا "راهبرد ملی هوش مصنوعی" را در سپتامبر 2021 منتشر کرد. راهبرد مذکور ضمن تأکید بر استاندارد درحال تدوین "سیستم مدیریت هوش مصنوعی آینده ISO/IEC 42001" اذعان میکند که برای تحقق کاربرد هوش مصنوعی لازم است استانداردها با طرح دولت و قوانین هوشمند ادغام شوند.
تدبیر کلیدی این راهبرد برای محقق سازی عنصر استانداردسازی، راهاندازی مرکز آزمایشی استانداردهای هوش مصنوعی در سال 2022 است. سه سازمان شامل موسسه آلن تورینگ (موسسه ملی علوم داده و هوش مصنوعی بریتانیا)، موسسه ملی اندازهشناسی بریتانیاNPL)) و سازمان استاندارد ملی بریتانیا(BSI) در این زمینه با دولت همکاری میکنند.
مرکز آزمایشی استانداردهای هوش مصنوعی(Hub) چهار وظیفه دارد:
- ردیابی استانداردهای هوش مصنوعی
- برگزاری گردهمایی، ایجاد ارتباطات و ایجاد تشکل
- آموزش، کارآموزی و توسعه حرفه ای
- هدایت فکری و مشارکت بین المللی
هاب بستری برای پیشبرد مباحث استانداردسازی هوش مصنوعی، آموزش، مشارکت فعال در تدوین استانداردهای مرتبط با هوش مصنوعی و تسهیل استفاده از استانداردهای تدوین شده مرتبط فراهم میآورد.
هاب استانداردهای در حال تدوین در زمینه هوش مصنوعی از جمله ISO/IEC 42001 (کمیته تدوین کننده ISO/IEC SC 42 و سایر سازمان های تدوین کننده استانداردها(SDO) عمده را پوشش خواهد داد. اگرچه اکثر استانداردها تا کنون در مورد موضوعاتی مانند حاکمیت فناوری اطلاعات یا سوگیری بوده اند، همانطور که در برنامه "AI with Trust" تاکید شد، نیاز به استانداردهای عمودی(محصول) نیز وجود دارد.
در تحقیقاتی که درمورد ذینفعان برای شناسایی چارچوب هاب انجام شد، نتایج حاکی از آن است که باوجود اختلاف نظرهایی درمورد تفاوت سطح اهمیت استانداردهای افقی (بنیادین) و عمودی(محصول)، مجموعا هر دو ارزشمند هستند. این احتمال وجود دارد که برخی از حوزههای پیشگام هوش مصنوعی، مانند مراقبتهای بهداشتی یا خودروهای خودران، با استفاده از استانداردها اعتماد کافی را برای موارد استفادهی خاص ایجاد کنند.
در کنار استانداردها و مقررات موثر، نیاز است که از ارزیابی انطباق برای ایجاد اعتماد نسبت به فناوری هوش مصنوعی، بر اساس زیرساخت های جهانی آزمون، صدور گواهی و تایید صلاحیت استفاده شود. ISO/IEC 42001 یکی از این استانداردهاست که به این گونه تدوین شده و تعداد بیشتری از این دست استانداردها باید تدوین شود.
پیشنویس قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا، مانند استراتژی هوش مصنوعی بریتانیا، به این رویکرد ارزیابی انطباق برای ایجاد اعتماد به فناوری هوش مصنوعی اشاره میکند.
در نهایت، برای این جلب اعتماد به یک چارچوب جامع الشمول مقررات، استانداردها و ارزیابی انطباق نیاز است که در همهی بخش ها موثر بوده و و چالش های بخصوص این بخش را حل کند.
منبع: سایت کمیسیون بینالمللی الکتروتکنیک(IEC)
مترجم: علی رضائی، دفتر روابط عمومی و ارتباطات بین الملل